Książkowa e-rewolucja
Mimo, że boom na komputery przypada na lata 90 – te ubiegłego wieku, to książka elektroniczna pojawiła się już w czerwcu 1945 roku. Książka elektroniczna, a raczej zapowiedź pojawienia się formatu e-book.
W roku 1945 właśnie, Vannevar Bush – amerykański inżynier, wynalazca i teoretyk wczesnego okresu informatyki – opublikował w „Atlantic Monthly” wizjonerski artykuł o wymownym tytule „As We May Think”. Bush przedstawił w nim przełomowe idee, które uznaje się dzisiaj za podstawy hipertekstu i opisał system memex. Memory extender to teoretyczny komputer analogowy, będący urządzeniem elektrycznie podłączonym do zasobów bibliotecznych i potrafiącym wyświetlać konkretne treści i automatycznie przechodzić do prac, które z nimi korelują. Memex miał – tłumacząc w największym skrócie – zastępować ludzki mózg i zamiast na suchym indeksowaniu, opierać się na logicznych powiązaniach konkretnych tytułów. Wspomniany artykuł Busha okazał się nie tylko podstawą do zaistnienia książek elektronicznych, ale i całego internetu.
E-book, w formie jaką współcześnie znany rozpoczął swoją karierę przy okazji startu programu „Projekt Gutenberg”. Nawiązanie semantyczne do historycznego wynalazcy czcionki ruchomej było jak najbardziej uzasadnione, bo projekt – kierowany przez Michaela Hurta, a będący pod patronatem Uniwersytetu w Illinois – miał na celu wprowadzenie cyfrowej archiwizacji książek. Tym sposobem, powstała pierwsza na świecie, zdigitalizowana biblioteka.
Ostatecznym dowodem na słuszność koncepcji książki elektronicznej była publikacja powieści „Jazda na kuli”, autorstwa łowcy bestsellerów – Stephena Kinga. Krytycy rynku twierdzą, że książka mistrza horrorów była zbyt słaba na to, by opublikować ja w formie tradycyjnej. Umieszczenie jej w sieci w formacie e-book było więc kalkulacyjną oszczędnością i sposobem na cięcie wydatków. W niespodziewanej konsekwencji – kolportowana w roku 2001 i dostępna za „powalającą” stawkę 2.5 $ za sztukę książka elektroniczna, została wyprzedana całkowicie w przeciągu 2 dni. Po tym komercyjnym sukcesie – w formie e-booków były wkrótce publikowane kolejne pozycje, od podróżniczych przewodników, po… wspomnienia ówczesnego prezydenta Federacji Rosyjskiej – Vladimira Putina. Pierwsza, wydana w Polsce książka elektroniczna była dostępna w formacie MS Word publikacja Olgi Tokarczuk = „Dom dzienny, dom nocny”.
Popularność książek elektronicznych wynika nie tylko z ogólnej dostępności tego typu publikacji, których umieszczenie w sieci internetowej umożliwia szybkie czytanie treści w dowolnym miejscu i o dowolnej porze. E-book to także marketingowy i oszczędnościowy strzał w dziesiątkę dla wielu wydawnictw, których (gdyby nie przełom internetowej technicyzacji) istnienie zapewne wkrótce okazałoby się nierentowne. Bo na koszt opublikowania książki papierowej składają się nie tylko stawki produkcyjne i gaża autorska. Do tego rachunku doliczyć należy kolportaż, reklamę, usługi grafików i edytorów. E-booki sprzedają się same, ich produkcja nie wymaga praktycznie żadnego nakładu finansowego, a internetowa promocja jest często darmowa. Stąd też – formę książek elektronicznych przybierają często nie tylko popularne tytuły, ale i zyskujące na coraz większym zainteresowaniu szkolenia, takie jak chociażby kurs szybkiego czytania.